Những nguy Cơ Khi Hệ Thống Điện Không Có Aptomat Chống Giật

Trong mọi công trình điện, từ nhà ở, căn hộ đến văn phòng hay nhà xưởng, an toàn luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, nhiều hệ thống điện vẫn chỉ sử dụng aptomat thông thường mà chưa trang bị aptomat chống giật, khiến nguy cơ tai nạn điện và cháy nổ tăng cao.

Vậy nếu hệ thống điện không có aptomat chống giật, người dùng có thể phải đối mặt với những rủi ro nào? Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây.

Aptomat chống giật là gì?

Aptomat chống giật (còn gọi là CB chống rò, RCBO hoặc RCCB tùy từng loại) là thiết bị có khả năng phát hiện dòng điện rò và tự động ngắt nguồn điện trong thời gian rất ngắn khi xảy ra sự cố. Điều này giúp bảo vệ con người khỏi nguy cơ điện giật, đồng thời giảm thiểu nguy cơ cháy nổ do rò điện.

Khác với aptomat thông thường chỉ bảo vệ khi quá tải hoặc ngắn mạch, aptomat chống giật còn có chức năng phát hiện dòng điện rò mà các thiết bị bảo vệ thông thường không nhận biết được.
 

Những nguy cơ khi hệ thống điện không có aptomat chống giật

Bên cạnh những tiện ích mà điện mang lại, nguy cơ mất an toàn điện luôn hiện hữu nếu hệ thống điện không được trang bị đầy đủ các thiết bị bảo vệ. Một trong những thiết bị quan trọng nhất chính là aptomat chống giật.

Tăng nguy cơ điện giật cho người sử dụng

Đây là nguy cơ nghiêm trọng nhất, khi dây điện bị hở, thiết bị điện bị rò hoặc cách điện xuống cấp, dòng điện có thể truyền ra vỏ kim loại của thiết bị như:

• Máy giặt
• Tủ lạnh
• Bình nóng lạnh
• Máy bơm nước
• Điều hòa
• Bếp từ

Nếu người dùng vô tình chạm vào thiết bị trong lúc có dòng điện rò, điện có thể đi qua cơ thể và gây điện giật.

Nếu không có aptomat chống giật, nguồn điện sẽ không tự động ngắt, làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng.

Nguy cơ cháy nổ do rò điện

Rò điện kéo dài có thể làm dây dẫn và các điểm tiếp xúc nóng lên bất thường. Theo thời gian, lớp cách điện bị lão hóa hoặc hư hỏng có thể dẫn đến:

• Chập cháy dây điện.
• Phát sinh tia lửa điện.
• Cháy công tắc ổ cắm
• Cháy tủ điện.

Đặc biệt, ở những khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy như gỗ, giấy, vải hoặc kho hàng, nguy cơ hỏa hoạn sẽ càng cao.

Thiết bị điện nhanh hư hỏng

Dòng điện rò không chỉ ảnh hưởng đến sự an toàn mà còn làm giảm tuổi thọ của thiết bị điện.

Một số hậu quả có thể gặp:

• Động cơ hoạt động kém ổn định.
• Linh kiện điện tử xuống cấp nhanh.
• Thiết bị tiêu hao điện năng nhiều hơn.
• Tăng chi phí sửa chữa và thay thế.
• Lãng phí điện năng
• Dòng điện rò là phần điện năng bị thất thoát mà người dùng khó nhận biết.

Mặc dù lượng điện rò ở mỗi thiết bị có thể nhỏ, nhưng khi cộng dồn trên toàn bộ hệ thống trong thời gian dài sẽ làm tăng lượng điện tiêu thụ và chi phí sử dụng điện.

Khó phát hiện sự cố điện

Nếu chỉ sử dụng aptomat thông thường, các sự cố rò điện nhỏ thường không đủ lớn để làm aptomat nhảy.

Điều này khiến:

• Sự cố tồn tại trong thời gian dài.
• Người dùng không phát hiện được nguy hiểm.
• Rủi ro tích tụ theo thời gian.

Aptomat chống giật sẽ giúp phát hiện và ngắt điện ngay khi dòng rò vượt ngưỡng cài đặt.

Đặc biệt nguy hiểm tại khu vực ẩm ướt

Những nơi có độ ẩm cao luôn có nguy cơ điện giật lớn hơn như:

• Phòng tắm.
• Nhà vệ sinh.
• Nhà bếp.
• Ban công.
• Khu vực máy bơm nước.
• Hồ cá.
• Sân vườn.

Nước làm giảm điện trở của cơ thể, khiến dòng điện dễ truyền qua người hơn. Việc lắp aptomat chống giật tại các khu vực này giúp tăng đáng kể mức độ an toàn.

Nguy hiểm đối với trẻ em và người cao tuổi

Trẻ nhỏ thường chưa nhận thức được nguy cơ từ điện, trong khi người cao tuổi có phản xạ chậm hơn.

Nếu xảy ra rò điện mà không có thiết bị tự động ngắt:

• Trẻ em dễ bị điện giật khi chạm vào thiết bị.
• Người lớn tuổi khó xử lý kịp thời.
• Nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng tăng lên.

Không đáp ứng yêu cầu an toàn của hệ thống điện hiện đại

Ngày nay, nhiều công trình dân dụng và thương mại ưu tiên hoặc yêu cầu sử dụng aptomat chống giật để nâng cao mức độ an toàn cho người và tài sản. Việc trang bị thiết bị này giúp hệ thống điện vận hành an toàn hơn, đặc biệt ở những khu vực có nguy cơ rò điện.

Lưu ý khi lựa chọn aptomat chống giật

Thị trường aptomat chống giật hiện nay rất đa dạng về mẫu mã và chủng loại. Để đưa ra lựa chọn sáng suốt, bạn cần hiểu rõ các thông số kỹ thuật và tính năng của chúng. Dưới đây là những yếu tố quan trọng nhất mà bạn không thể bỏ qua.
 

Xác định đúng nhu cầu sử dụng

Trước khi mua aptomat chống giật, hãy xác định nơi lắp đặt và mục đích sử dụng:

• Nhà ở dân dụng.
• Chung cư.
• Văn phòng.
• Cửa hàng.
• Nhà xưởng.
• Khu vực ngoài trời.

• Hệ thống điện 1 pha hoặc 3 pha.

Việc xác định đúng nhu cầu sẽ giúp lựa chọn thiết bị có thông số kỹ thuật phù hợp.
 

Chọn loại aptomat chống giật phù hợp

Hiện nay có hai loại phổ biến:

RCCB (Residual Current Circuit Breaker)

• Bảo vệ chống rò điện và chống điện giật.
• Không có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
• Cần kết hợp với MCB để bảo vệ toàn diện.

RCBO (Residual Current Breaker with Overcurrent Protection)

• Bảo vệ chống rò điện.
• Bảo vệ quá tải.
• Bảo vệ ngắn mạch.

Phù hợp với hầu hết hệ thống điện dân dụng hiện đại vì tích hợp nhiều chức năng trong một thiết bị.

Chọn dòng rò phù hợp

• Dòng rò (Residual Current) là thông số quyết định thời điểm aptomat ngắt điện khi phát hiện rò điện
• Dòng rò (Residual Current) là thông số quyết định thời điểm aptomat ngắt điện khi phát hiện rò điện.

Các mức phổ biến gồm:

• 10mA: Độ nhạy rất cao, thường dùng trong môi trường đặc biệt như bệnh viện hoặc nơi có nguy cơ điện giật cao.
• 30mA: Phổ biến nhất cho nhà ở, giúp tăng khả năng bảo vệ con người trước nguy cơ điện giật.
• 100mA: Thường dùng cho hệ thống điện tổng hoặc khu vực sản xuất, tập trung nhiều hơn vào việc giảm nguy cơ cháy do rò điện.
• 300mA: Thường áp dụng trong hệ thống công nghiệp hoặc làm bảo vệ cấp tổng.